محمد مهريار
501
فرهنگ جامع نامها و آباديهاى كهن اصفهان ( فارسى )
ظاهرى اخلاقى ناپسند را نيز در مردم مستقر مىسازد « 1 » اين بدترين جنبهء نفوذ شهرگرايى است . ديگر به كسى نمىشود اعتماد كرد ، حرص و طمع ديهها را فرا مىگيرد و انديشهها ناپاك مىگردد . ناحيهء گركن از نواحى كهن تمدن آريايى است و چون به تضاعيف به مناسبت مضافات آن ويژگيهاى خاص ناحيه را مورد بحث قرار دادهايم ، مىپردازيم به نام شگفت آن . واژهشناسى : سيافشاد بدين صورت معنى ندارد ولى ما مىدانيم كه « ف » اغلب مبدل از « و » است و ديگر آنكه باز حرف « د » مبدل از « ب » مىباشد . « 2 » اصلا مؤخره « اد » در معناى واقعى آب است . بنابراين صورت صحيح كلمه با رعايت تبديلات آسان و راحت به ذهن مىرسد . يعنى نام بزرگ اين ده « سياوش آب » است كه در تداول عامه اينگونه ساييده شده و به اين صورت درآمده است . « 3 » نامگذارى با نام سياوش خود بسيار دلنشين است و حكايت از قدمت آن دارد و ما در اينجا مجال نداريم كه توضيح دهيم اين نام و شخصيت اسطورهاى آن تا چه اندازه در قلوب مردم مؤثر افتاده و در زندگانى آنها تأثير گذاشته است . سيان Siy n سيان نام ديهى است در دهستان رودشت اصفهان و همچنين نام ديهى است در دهستان جرقويهء سفلى . اما آنكه در دهستان رودشت واقع است در تداول عامه بيشتر آن را سيان قلعه بالا مىنامند . و در سال 1345 جمعيت آن 355 نفر بوده است . اين سيان ديهى بزرگ ، وسيع و آباد است و در ساحل يسار رودخانهء زايندهرود قرار دارد . از بند كهن جنديج ، كه ذكر آن گذشت ، « 4 » نهر ( مادى ) مستقلى دارد و اين است كه در حال حاضر اين ديه سخت آباد است و بىشك آبادى آن همراه ساير ديهها زيادتر هم خواهد شد و آبادى آنها نيز مديون سد كوهرنگ است كه بر آب رودخانهء زايندهرود بسيار افزوده است . اما سيان واقع در جرقويه
--> ( 1 ) - ن . ك . به : نامواژه گركن در همين فرهنگ . ( 2 ) - ن . ك . به : لغتنامه ، فواتح اين دو حرف و همچنين برهان قاطع مقدمهء مؤلف و توضيحات مصحح در هامش آن . ( 3 ) - براى توضيحات بيشتر از تبديل « اد » به « آب » . ن . ك . به : نامواژههاى آدكان و ننادگان و امثال آنها در همين فرهنگ . ( 4 ) - ن . ك . به : همان ديه جندان .